Museum Bredius

Kostbaar ’poppegoet’ in Museum Bredius
Uit: de Telegraaf, 20 oktober 2011 

In het authentiek 18e-eeuwse interieur van Museum Bredius in Den Haag is een mooie expositie te zien van wel 500 stukken miniatuur zilver. Dit zeer kostbare ’speelgoed’ was in de eerste helft van de 18e eeuw een ware rage. Met name in Amsterdam waren er zilversmeden die zich helemaal specialiseerden in deze verzamelobjecten van de rijke burgerij. Er waren zelfs dames die hun poppenhuis inrichtten met alleen maar miniatuurzilver. Zo’n poppenhuis was dan duurder dan het hele grachtenhuis dat ze bewoonden.

„De belangstelling ontstond halverwege de 17e eeuw na afloop van de Tachtigjarige Oorlog”, zegt Emiel Aardewerk, bekend als zilverexpert in het tv-programma Tussen Kunst & Kitsch’, die de expositie heeft samengesteld. „Oorspronkelijk werd de term ’poppegoet’ alleen gebruikt voor de zilveren accessoires van poppen, zoals een miniatuurtoiletset, een zilveren tasbeugel, en een chatelaine (ketting aan een ceintuur) met een schaartje en verzorgingsattributen eraan. Later gebruikte men het woord ook voor zilveren huisraad, die in miniatuur werd vervaardigd.” Op de expositie zijn schitterende voorbeelden van dat huisraad te zien van een gedekte tafel compleet met prachtige kandelabers tot van zilverdraad gevlochten manden en een bakermat van filigrein met daarin verwerkte roosjes. Daarnaast zijn er tal van zilveren figuren te zien, die een goed beeld geven van het leven in Holland in de 17e en 18e eeuw. Zo zien we een lantaarnopsteker met zijn ladder, een paardenkoets met koetsier, en een compleet ijstafereel.

Een aparte vitrine is gewijd aan kinderspelen. De scènes variëren van een draaimolen tot touwtjespringen, hoepelen, tollen en het lopen met een ster op Driekoningen. Tal van bezigheden en voorwerpen zijn terug te vinden op de 17e-eeuwse schilderijen in het museum. Zo zien we een ijsgezicht van Aert van der Neer en verschillende schilderijen met een vogelkooi of een muizenval, die we ook bij het miniatuur zilver aantreffen.

Aanleiding voor de tentoonstelling was de inventarisering van de kunstnijverheid van de collectie Bredius. Hierin bevonden zich 88 stukken miniatuurzilver, waaronder twee zeer zeldzame miniatuurkoektrommels met hun zilveren voorbeelden in groot formaat. Totaal zijn er op de expositie 27 grote stukken zilver te zien samen met een kleine versie. Voor de liefhebbers is in het interieur ook een vroeg Meissen-kaststel uit 1730 te zien gesigneerd met AR (August Rex = August de Sterke) en een klok van Thomas Tompion, die de Rembrandt onder de klokkenmakers wordt genoemd.

De expositie ’Tall & Small’ is t/m 15 januari te zien in Museum Bredius, Lange Vijverberg 14, Den Haag. Maandags gesloten. Info: www.museumbredius.nl


Minizilverwerk naar Den Haag
Uit: de Telegraaf, van onze Haagse redactie, 6 oktober 2011

Vanaf volgende week is er in museum Bredius in Den Haag een prestigieuze miniatuurzilvercollectie te bewonderen. Deze bijzondere zilverstukken waren in de 18e eeuw razend populair bij rijke dames, die er hun poppenhuizen mee inrichtten. De tentoonstelling bevat zo'n 500 miniatuurstukken. Van enkele is, voor het eerst, ook het zilverwerk op ware grootte aanwezig.

Volgens Emiel Aardewerk, juwelier en zilverdeskundige van het tv-programma Tussen Kunst en Kitch, was het miniatuurzilver tussen 1700 en 1800 zo populair dat zilversmeden, generatie op generatie, niets anders meer deden dan het vervaardigen van de poppenhuisversieringen. "Het was een enorme rage in die tijd. Het leuke was natuurlijk dat buurvrouwen elkaar trachtten naar de kroon te steken", aldus de initiatiefnemer van de tentoonstelling.

Het bijzondere aan de collectie in museum Bredius is dat ze zo uitgebreid is. Daarnaast is het voor het eerst dat er ook zilverwerk op ware grootte bij gezocht is. Aardewerk: "Dat was natuurlijk ontzettend lastig, omdat het allemaal uit de 18e eeuw stamt." Volgens de kunstkenner werd er na 1800 ook nog wel miniatuurzilver gemaakt, maar was dit kwalitatief minder goed.

"De grote rijkdom was toen voorbij, waardoor je ziet dat het zilver van een mindere kwaliteit werd. Het werd langzaamaan machinewerk, terwijl het daarvoor allemaal handgemaakt was."

De tentoonstelling Tall & Small is te bewonderen van 11 oktober tot en met 15 januari.

De conservator van het Museum Bredius, John Hoogsteder, heeft gisteren van de Wethouder van Cultuur, Marjolein de Jong, de Stadspenning van Den Haag uitgereikt gekregen.

Het college van burgemeester en wethouders van Den Haag besloot deze Stadspenning toe te kennen omdat Hoogsteder gedurende een lange reeks van jaren zich met veel enthousiasme en grote toewijding heeft ingezet voor de openstelling van het Museum Bredius, het behoud en onderhoud van de collectie en daardoor een grote bijdrage heeft geleverd aan de culturele uitstraling van Den Haag. De uitreiking is een blijk van grote waardering voor de inzet van John Hoogsteder voor de Haagse samenleving in het algemeen en voor de kunst in het bijzonder.

John Hoogsteder ontwikkelde zich vanaf de jaren vijftig tot specialist op het gebied van 16^de en 17^de eeuwse schilderijen en is bekend als Oude Meesters expert bij het televisieprogramma Kunst & Kitsch, waar hij al meer dan 25 jaar op enthousiaste wijze zijn uitgebreide kennis van Nederlandse schilderkunst uit de zeventiende en de achttiende eeuw deelt met het grote publiek.